Mobbing; yaş, cinsiyet, kıdem, hiyerarşik konum ayrımı olmadan çalışanların karşılaşması muhtemel yaygın bir işyeri sorunudur. Çoğunlukla yavaş geliştiğinden, çalışan başlangıçta bir şeylerin ters gittiğini anlamakta fakat sorunu adlandıramamaktadır. Bu yazımdaki amaç mobbing hakkında farkındalık oluşturmak, bilinirliği arttırmak ve yardımcı olmaya çalışmaktır.
Mobbinge uğradım denilebilmesi için; işyerlerinde olmalı, bir veya birden fazla kişi tarafından gerçekleştirilmeli, belirli süre sistematik biçimde devam etmeli (tekrarlayan), yıldırma, pasifize etme veya işten uzaklaştırmayı amaçlamalı ve mağdurun kişiliğine, mesleğine veya sağlığına zarar vermeli, kötü niyetli, kasıtlı, olumsuz tutum ve davranışlar içermelidir.
Mobbingde en önemli etken iletişimsizliktir. İletişim önce tek yönlü; sonra çift yönlü kesilmektedir.
Üst konumdakiler tarafından gerçekleştirilebildiği gibi aynı konumdaki iş arkadaşları tarafından ya da çalışanın yöneticiye psikolojik şiddet uygulaması şeklinde de olabilmektedir.
İşyerlerinde psikolojik tacizin mağdurda yarattığı etki, psikolojik tacizin aşamaları ve kişisel özellikler nedeniyle farklı sonuçlar ortaya çıkarabilmektedir. Mağdurların performansları ile işe ayırdıkları zamanda, işin niteliği ve niceliğinde kayıplar meydana gelebilmektedir.
Mobbinge maruz kalanlar kısa ya da uzun süreli tedavi görmektedir. Mobbing süreci mağdurun; istifası, hastalık sebebiyle işten uzaklaşması veya iş akdinin feshedilmesi ile sonuçlanabilmektedir.
Mobbing kişiden başlayarak ailede, kuruluşlarda, toplumlarda olumsuz etkiler yaratmaktadır. Mobbing olgularında mağdur tarafında aile içi şiddet vakalarına da rastlanmaktadır.
Mobbing mağdurunda olabilecek muhtemel belirtiler
- Gerginlik ve öfke durumu, sinirlilik
- Konsantrasyon bozukluğu
- Sosyal izolasyon-uyumsuzluk, kendini küçümseme ve aşağılama
- Umutsuzluk ve çaresizlik hissi
- Huzursuzluk
- Ağlama nöbetleri
- Uyku bozuklukları
- Aşırı kilo alma veya verme
- Mide ve bağırsak sorunları
- Alkol veya madde bağımlılığı
- Anksiyete (kaygı bozukluğu)
- Gergin ve ağrılı kaslar, sürekli yorgunluk
- Sık geç kalma
- Hastalık izinleri ve sağlık maliyetlerinde artma
- Depresyon
- Panik ataklar
- Yüksek tansiyon
- Kalp krizleri
- Diğer ciddi hastalıklar
- Kazalar
- Üçüncü kişiye yönelik şiddet
- İntiharı düşünebilmekte ve intihar girişimleri
Mobbinge maruz kalan kişiler nereye başvuracaklar, ne yapacaklar?
Kişi mobbinge maruz kaldığı kanaatine varırsa;
- Çatışmadan kaçınmalı ve sakin olmaya çalışmalıdır.
- Konuyu yönetime uygun şekilde iletmelidir. (Yönetim tarafından gerçekleştirilmiyorsa)
- Psikolojik tacize uğradığını kanıtlayacak yazışma, not, mesaj, e-posta gibi belgeleri saklamalıdır. Mobbing mağdurunun uygulamada en çok karşılaştığı sorun, ispattır.
- Yaşanılan psikolojik tacize ilişkin günlük tutmalıdır.
- Yaşanılan sürece şahit olan/ olabilecek çalışma arkadaşları ile görüşmelidir.
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın İletişim Merkezi Alo 170’i arayarak, işyerlerinde psikolojik taciz konusunda uzman psikologlardan destek almalıdır.
- İhtiyaç duyduğunda tıbbi ve hukuki destek almalıdır.
- Sorunu işyerinde çözemezse konuyu yargıya taşımalıdır.
Mobbinge uğramış yakınlarınıza nasıl yardımcı olabilirsiniz?
- İlgiyle ve dikkatle dinlemeli
- Yıldırma olgusunu adlandırmaya yardım etmeli
- Sinemaya veya yemeğe gitmek, spor yapmak gibi ortak etkinlikler yapmalı
- Doktor/psikolog gibi uzmanlardan profesyonel destek almasını sağlamalı
- Sorunun çözümü ve hukuki destek alması için yönlendirmeli
- Mali durumunu kontrol altında tutabilmesi için başka iş olanakları önermeli
- Telefonla aramalı, kart ve çiçek göndermeli.
0 yorum:
Yorum Gönder