Palyatif bakım, halkımızın yabancı olduğu yeni yeni duymaya başladığı bir kavram. Bu yazımda halkımızın palyatif bakım bilincini geliştirerek palyatif bakım ihtiyacı duyan hastaların bu hizmetten nasıl yararlanacağını anlatacağım.
Palyatif bakım, ilerleyici ve tedavisi olmayan ölümcül hastalıklarda yaşam kalitesini artırmaya yönelik bakım sistemidir.
Palyatif bakım, yaşamı tehdit eden hastalığa bağlı olarak ortaya çıkan sorunlarla karşılaşan hasta ve hasta yakınlarına, ağrı ve diğer belirtileri erken dönemde belirleyerek, tıbbi, psikolojik, sosyal ve manevi destek vererek acılarının hafifletilmesine yönelik uygulamaların yer aldığı ve yaşam kalitesini geliştirmenin amaçlandığı bir yaklaşımdır.
Bu amaçla kurulan merkezlere Palyatif Bakım Merkezleri (PBM) denir. Ülkemizde PBM sayısı henüz yeterli değildir. Ancak ideal rakamlara ulaşmak için yapılan çalışmalar bulunmaktadır.
Palyatif bakım hastalık tanısı konulduğunda başlar ve kişinin tedavi alıp almadığına bakılmaksızın devam eder. Hastanın ölümünden sonra palyatif bakım ailenin desteklenmesine ve yasına odaklanır.
Palyatif bakımda temel amaç; ağrı, bulantı, nefes darlığı gibi belirtilerin yarattığı rahatsızlığın giderilmesi, yaşam kalitesinin iyileştirilmesidir.
İlerlemiş hastalığı olanlarda; ağrı, iştahsızlık, bulantı-kusma, ishal-kabızlık, nefes darlığı, yorgunluk, halsizlik, ödem, uyku problemleri, üzüntü, anksiyete ve depresyon gibi durumlar palyatif bakım gerektirmektedir.
Palyatif bakım hizmetleri;
- Yataklı sağlık tesislerinde palyatif bakım merkezleri,
- Yataklı sağlık tesisleri dışında ise aile hekimleri ve evde sağlık hizmet birimleri tarafından yürütülür.
Palyatif bakım ekibinde; hasta ve hasta yakını, hekim, hemşire, diyetisyen, psikolog, fizyoterapist, din görevlisi, sosyal çalışma uzmanı ve gönüllüler yer almaktadır.
Merkezlerde verilen hizmetler:
- Muayene, tetkik, tahlil, tedavi, tıbbi bakım ve rehabilitasyon hizmetleri verilir.
- Psikososyal destek (sıkıntı, anksiyete, depresyon, umut, kayıp, yas, keder ve kendine bakmak), ilaç, tıbbi cihaz ve malzeme kullanımına ilişkin sağlık raporlarının çıkarılması sağlanır.
- Tedavisi düzenlenmiş hastalar için, aile hekimi ve evde sağlık hizmetleri birimleriyle gerekli koordinasyon sağlayarak hizmetin verilmesi sağlanır.
- Yatarak tedavi gören hastalar stabil hale getirilerek tedavisine aile hekimi veya evde sağlık hizmetlerince devam edilir.
Palyatif bakım hizmetlerine başvuru nasıl yapılır?
Başvuru palyatif bakım hizmeti almak isteyen hastaların kendisi veya aile bireyleri tarafından yapılabileceği gibi aile hekimi veya hastanın takip ve tedavisini yapan hekim tarafından da yapılabilir.
Sağlık tesisine gelemeyen hastalar bulundukları ortamda evde sağlık ekiplerince ziyaret edilerek birlikte yaşadığı aile bireyleri ile bir bütün olarak değerlendirilir. Değerlendirme sonucunda palyatif bakım hizmeti alması uygun görülen hasta merkezlere yönlendirilir.
Palyatif bakım hizmetleri için aile hekimi veya evde sağlık hizmetleri birimleri, merkezler tarafından tedavisi düzenlenen ve idame tedavisi için kendilerine yönlendirilen hastaları takip ederek gerekli hizmeti verir. Kapsamlı değerlendirme ve müdahale gerektiren durumların ortaya çıkması, hastanın istememesi vb. nedenlerle hastanın başka merkeze sevki gerektiğinde en yakın merkezle irtibata geçerek gerekli sevk ve yönlendirmeleri yapar.
0 yorum:
Yorum Gönder