Ülkemizde soba, baca veya şofben kaynaklı Karbonmonoksit zehirlenmeleri haberleri medyaya hemen her gün yansımakta ve aile boyu ölümlerle de sonuçlanan dramlar yaşanmaktadır.
Böyle felaketlere neden olan karbonmonoksit nedir? Zehirlenmelere nasıl yol açar?
Karbonmonoksit (CO); tatsız, renksiz, kokusuz, yanıcı zehirli bir gazdır. Kokusuz olması ve tahriş etme özelliğinin olmamasından dolayı fark edilemediği için “sessiz katil” olarak bilinmektedir.
Karbonmonoksit Zehirlenmesi Nasıl Oluşur?
Karbonmonoksit vücuda solunum yolu ile girer ve akciğerler aracılığıyla kana geçerek oksijen alımını engeller. Kan dokulara yeterince oksijen taşıyamaz. Kalp, beyin ve diğer organlarımız çalışamaz. Karbonmonoksit kısa bir sürede kandaki oksijenin yerini alır fark edilmeden zehirlenmeye ve ölüme neden olur.
Karbonmonoksit kaynakları; sobalardan sızan gazlar, bacasız ısıtıcılar (gazlı Japon sobaları, LPG tüplü ısıtıcılar), doğalgaz / LPG’li şofben ve kombilerden sızmalar, otomobil egzoz gazları, sigara dumanı, jeneratörler‘dir. Isınma, pişirme vb. amaçlı kullanım özelliğinden dolayı toplumun her kesiminin tehdit altında olduğu kabul edilebilir. Zehirlenmeler hata ve ihmal kaynaklı soba, şofben ve doğalgaz nedeniyle olur.
Karbonmonoksit zehirlenmesinin belirtileri nelerdir?
Karbonmonoksit zehirlenmelerinde başlangıçta halsizlik, baş ağrısı, baş dönmesi, gözlerde yaşarma, bulantı, kusma gibi spesifik olmayan bulgular görüldüğünden başka hastalıklarla karışabilir.
Yaşlılar, gebeler, çocuklar, kansızlık, kalp ve akciğer hastalığı olanlar özellikle risk altındadır.
Hafif zehirlenmelerde yorgunluk, halsizlik, uyku hali, baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı gibi şikâyetler görülür. Daha ağır zehirlenmelerde baş ağrısı şiddetlenir. Muhakeme bozukluğu, görme bozukluğu, hızlı nabız, hızlı solunum, kan basıncı düşmesi, bilinç kaybı, nöbetler ve bayılma ortaya çıkabilir, nevrasteni, depresyon görülebilir, kalıcı beyin hasarı meydana gelebilir. Son aşamada solunum yetmezliği ve ölümcül koma hali görülür.
Karbonmonoksit zehirlenmelerine kısa süre içerisinde tıbbi müdahale yapılmaz ise ölümle sonuçlanabilmektedir.
Karbonmonoksit Zehirlenmelerinde İlkyardım nasıl yapılır?
Zehirlenen kişiye yardım eden kişiler, zehirlenme tehlikesine karşı önce kendilerini korumalıdır.
Hemen camlar açılmalı, açılmıyorsa kırılmalıdır.
Zehirlendiği düşünülen kişi hemen ortamdan (tehlikeden) uzaklaştırılıp, temiz havaya çıkarılmalıdır.
112 Acil Ambulans Servisi aranmalıdır.
İlk yardım eğitimi almış kişilerce; hava yolu açık değilse hava yolu açılmalı, solunumu yoksa nabzı alınamayan hastalarda Temel Yaşam Desteğine başlanmalıdır.
En kısa sürede en yakın bir sağlık kuruluşuna götürülmelidir.
Karbonmonoksit Zehirlenmelerinden Korunma
1. Bacalı cihaz uygulamalarında standartlara uygun baca kullanılmalı, bacalar iyi ayarlanmalı ve uygun şekilde temizlettirilmelidir.
2. Bacalı soba, kombi ve şofben bulunan odalarda uyunmamalıdır.
3. İyi bir soba ve kaliteli yakacak alınmalı ve uygun şekilde yakılmalı, yatmadan önce sobaya kesinlikle yakıt konulmamalıdır.
4. Kapalı garajda çalışan arabaların içinde ve yakınında durulmamalıdır.
5. Havalandırmalar kapatılmamalıdır.
6. Banyolarda bacalı şofben bulundurulmamalıdır.
7. Mutfaklarda kombi ve şofbenler ile aspiratör aynı bacaya bağlanmamalıdır.
8. Karbonmonoksit dedektörü kullanılmalıdır.
0 yorum:
Yorum Gönder