Günlük yaşamda sık rastlanan bir şikâyet olan baş dönmesi nedir ve ne zaman tehlikelidir?
Vertigo kişinin etrafındaki nesnelerle uyumunun bozulup, istirahat halinde iken dahi kendini ve çevresini dönüyor, hareket ediyormuş gibi hissetmesidir. Hastalar tarafından; fenalaşma, baygınlık, hareket ediyormuş hissi, denge bozukluğu gibi ifadelerle tarif edilebilmektedir. Baş dönmesi sebebine bağlı olarak bulantı, kusma, baş ağrısı,anksiyete (kaygı) , nistagmus (gözün istemsiz hareketleri) gibi çeşitli belirti ve bulgular görülebilir. Başka şikâyetler olmadan da yalnızca baş dönmesi olabilir.
Çok sayıda sistemi etkileyebilen çeşitli hastalıkların (kulağa bağlı hastalıklar, nörolojik hastalıklar, dahili hastalıklar ve psikiyatrik hastalıklar) sonucunda baş dönmesi ve dengesizlik yakınması ortaya çıkabilir. Baş dönmesi bir hastalık değil başka hastalıkların belirtisidir.
Araç tutması, deniz tutması durumlarında, çok hızlı hareketlerin olduğu bir film seyredilirken, yatak içinde aniden dönerken veya aşağı-yukarı, sağa-sola bakarken ani, kısa süreli baş dönmesi oluşur, bu durumlar ortadan kalktığı zaman baş dönmesi ortadan kalkar.
Baş dönmesi; bazen nezle veya soğuk algınlığı gibi bir üst solunum yolu enfeksiyonundan sonra da ortaya çıkıp, saatler hatta günlerce süren, tekrarlayan ataklarla seyredip, kulak çınlaması, bulantı, kusma gibi belirtilerle devam edebilir.
İnme ve geçici iskemik ataklar, migren, iyi huylu tümörler gibi nörolojik hastalıklara veya kafa travması sonrasına bağlı baş dönmesi daha nadir görülür ama daha ciddidir.
Kişide yattığı pozisyondan ayağa kalktığı sırada fenalaşma hissi (Presenkop) oluyorsa; en sık neden merkezi sinir sistemi kanlanmasının azalmasıdır. Bu da anemi, kardiyovasküler nedenler, mide-barsak kanaması gibi kan kaybından sonra veya uzun süre güneşe maruz kalınması gibi sıvı kaybına (dehidratasyon) bağlı olarak gelişebilir.
Baş dönmesi; panik bozukluk, yaygın anksiyete bozukluğu, depresyon gibi psikiyatrik hastalıklara bağlı olarak ta gelişebilir.
Baş dönmesi olan kişilerde;
- Göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı gibi kardiyovasküler belirtiler,
- Uyuşma, güçsüzlük, görme kaybı gibi merkezi sinir sistemi belirtileri,
- Kademeli işitme kaybı ve kulak çınlaması,
- Düşme eğilimi ve/veya şiddetli fenalaşma hissi,
- Akut veya kademeli başlayan güçsüzlük gibi belirtiler olması altta yatan ciddi bir hastalık olduğunu düşündürür. Bu durumlarda hemen en yakın bir uzman hekime başvurulmalıdır.
Baş dönmesi, kendisi bir hastalık olmayıp başka hastalıkların belirtisi olduğu için nedeni belirledikten sonra etkene yönelik tedavi sağlanır. Baş dönmesinin sebebi ortadan kaldırıldığında hastanın şikâyetleri de düzelecektir.
Kafein, alkol, sigara ve tuzdan uzak durulması, yatar durumda iken birden ayağa kalkmak veya bir taraftan diğerine hızlıca dönmek gibi ani hareketlerden kaçınılması, stresten uzak durulması önerilmektedir.
Baş dönmesi olduğunda; araba kullanmak, merdivenden inip çıkmak gibi sonucunda size zarar verebilecek aktivitelerden uzak durulmalıdır. Çünkü kronik baş dönmesi olan hastaların çoğunun düşme riski yüksektir.
Baş dönmesi genellikle hafif seyreder. Ancak yukarıda ifade edilen belirtilerin olması altta yatan ciddi bir hastalık olduğunu düşündürdüğünden, bir uzman doktor tarafından takip edilmelidir.
0 yorum:
Yorum Gönder